ไรฝุ่น ภัยเงียบ ร้ายลึก สาเหตุหลักภูมิแพ้

หลายคนมักมีอาการแน่นจมูก คันตา จาม ไอหรือมีน้ำมูกเวลานอน ทั้งๆที่ใช้ชีวิตปกติมาได้ทั้งวัน แต่ทำไมพอจะนอนสบายๆทีไร มีอาการไม่สบายหรือภูมิแพ้ทุกที อาการนี้อาจมีต้นตอมาจากหลายสาเหตุ แต่สาเหตุหลักๆนั้น มาจากสถานที่ที่มีอาการ นั่นก็คือบนที่นอนของเรานั่นเอง นั่นคือสาเหตุที่เราควรดูดฝุ่นที่นอน

ตัวไร (mite) มีหลายชนิด ทั้งไรคน เช่น ไรขุมขน ไรสัตว์ เช่น ไรนก ไรหนู สำหรับไรที่อยู่ตามฝุ่นบ้านเรือน จึงมักเรียกว่า ไรฝุ่นบ้าน (house dust mite) มูลของไรจำพวกนี้เป็นโปรตีนที่มีคุณสมบัติเป็นสารก่อภูมิแพ้หรือเรียกว่า allergen สามารถก่อโรคภูมิแพ้แก่คนได้

ลักษณะของไรฝุ่น เป็นสัตว์ชนิดหนึ่งที่อยู่ในพวก Phylum Arthopoda เช่นเดียวกับ แมลง และแมง เพราะมีขา 4 ขาคู่ รูปร่างกลมรี แต่ขนาดเล็กกว่ามาก ประมาณ 0.1-0.3 มิลลิเมตร เรียกได้ว่าแทบมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า ลำตัวมีสีขาวคล้ายฝุ่น

ไรฝุ่นชอบอยู่ที่ไหน อาศัยอยู่ในที่มีอุณหภูมิ 25-30 องศาเซลเซียส และอยู่ในที่มีความชื้นสูง ร้อยละ 60-70 ไม่ชอบแสงสว่าง เราจึงพบไรฝุ่นได้ในห้องนอน ตามที่นอน หมอน ผ้าห่ม พรม หรือข้าวของเครื่องใช้ที่เป็นเส้นใยเป็นส่วนใหญ่

ไรฝุ่น ทำให้เกิดภูมิแพ้ได้อย่างไร?

อาจจะแพ้ทั้งตัวไรฝุ่นเอง ซากไรฝุ่นที่ตายแล้ว แต่ส่วนใหญ่ คือ แพ้มูลไรฝุ่น โดยมูลไรฝุ่น เป็นสารโปรตีนที่สามารถกระตุ้นร่างกายให้หลั่งสารที่ก่อให้เกิดภาวะภูมิไวเกินได้ ทำให้เกิดอาการภูมิแพ้ เช่น ไอ จาม คันตา เมื่อสูดดมมูลไรฝุ่นในห้องนอน ในบ้านเข้าไป โดยเฉพาะสำหรับผู้ที่มีแนวโน้มที่จะเป็นโรคภูมิแพ้อยู่แล้ว ก็ทำให้เกิดอาการภูมิแพ้ขึ้นได้ง่าย

ไรฝุ่นไม่ได้กัด แต่ถ้ามีอาการคันที่ผิวหนัง อาจมีสาเหตุจากการระคายเคือง ต่อสารก่อภูมิแพ้ไรฝุ่นหรือ อาจจะเกิดจากสาเหตุอื่น เช่น ยุงกัด มดกัด

ไรฝุ่น สาเหตุอันดับหนึ่งของภูมิแพ้

“ไรฝุ่น” เป็นสาเหตุสำคัญอันดับหนึ่งในการก่อโรคภูมิแพ้ในคนไทย และเป็นปัญหาในแทบทุกประเทศทั่วโลก

สถิติของสาเหตุการแพ้ในผู้ป่วยโรคภูมิแพ้

• แพ้ไรฝุ่น 60-80%
• แพ้แมลงสาป 40+%
• แพ้ขนสัตว์ 10%
• แพ้เกสรดอกไม้ 10%
• แพ้เชื้อรา 2-10%
• แพ้อาหาร 1-5%

ไรฝุ่น วายร้ายในห้องนอน

ทุกวัน เราใช้ชีวิต 1 ใน 3 อยู่ในห้องนอน ดังนั้นห้องนอน ควรเป็นที่ที่ให้ความปลอดภัยกับเรา เป็นที่ที่เราจะนอนหลับพักผ่อนได้อย่างสบายใจ แต่ในแต่ละวันที่เราหลับไหล เราไม่รู้เลยว่ามีวายร้ายตัวเล็ก ๆ ที่แฝงตัวอยู่บนที่นอนกับเราแถมยังทำร้ายเราทุกคืน

ที่นอน คือบริเวณที่ไรฝุ่น แอบซุกซ่อนอาศัยอยู่กับเราอยู่ทุกวัน โดยที่เราไม่รู้ตัว จากการศึกษา พบข้อมูลเกี่ยวกับไรฝุ่น และที่นอน ดังนี้

• ที่นอนที่ทำจากนุ่น ในฝุ่น 1 กรัม พบไรฝุ่นเฉลี่ย 63 ตัว
• ที่นอนฟองน้ําใยสังเคราะห์ ในฝุ่น 1 กรัม พบไรฝุ่นเฉลี่ย 34 ตัว
• ที่นอนใยมะพร้าว ในฝุ่น 1 กรัม พบไรฝุ่นเฉลี่ย 10 ตัว

อายุการใช้งานของที่นอน กับปริมาณไรฝุ่น

• ดูดฝุ่นที่นอนที่มีอายุการใช้งาน 9 ปี ในฝุ่น 1 กรัม พบไรฝุ่นเฉลี่ย 83 ตัว
• ดูดฝุ่นที่นอนที่มีอายุการใช้งาน 7-9 ปี ในฝุ่น 1 กรัม พบไรฝุ่นเฉลี่ย 41 ตัว
• ดูดฝุ่นที่นอนที่มีอายุการใช้งาน 4-6 ปี ในฝุ่น 1 กรัม พบไรฝุ่นเฉลี่ย 26 ตัว
• ดูดฝุ่นที่นอนที่มีอายุการใช้งาน 0-3 ปี ในฝุ่น 1 กรัม พบไรฝุ่นเฉลี่ย 8 ตัว

ถึงแม้จะเป็นที่นอนใหม่ก็ยังมีไรฝุ่น

โดยมีงานวิจัยรายงานไว้ว่า ที่นอนใหม่ที่ใช้ไปได้นาน 4-6 เดือน ก็สามารถตรวจพบสารก่อภูมิแพ้จากไรฝุ่นได้เกินระดับมาตรฐานสากล

ไรฝุ่น ทำให้เกิดโรคภูมิแพ้อะไรได้บ้าง?

• โรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ (Allergic rhinitis)
• โรคหืด (Asthma)
• โรคเยื่อบุตาอักเสบจากภูมิแพ้ (Allergic conjunctivitis)
• โรคผิวหนังอักเสบจากภูมิแพ้ (Atopic dermatitis)

อาการที่สำคัญจากภูมิแพ้

– อาการทั่วไปของภูมิแพ้ อาการทั่วไปที่พบได้ คือ อาการไอ จาม น้ำมูกไหล แน่นจมูก คัดจมูก มีผื่นคัน

– อาการผู้ป่วยโรคโพรงจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ จะมีอาการแน่นจมูก น้ำมูกไหล ซึ่งเกิดจากภาวะอักเสบในโพรงจมูกทำให้ตรวจพบโพรงจมูกบวม ซีดได้

– อาการผู้ป่วยโรคหืด แพทย์ก็จะตรวจพบเสียงปอดผิดปกติไป คือมีเสียงวี๊ด

– อาการโรคผิวหนังอักเสบจากภูมิแพ้ นอกจากอาการไอ จาม น้ำมูกไหล แล้วก็มักจะมีอาการคัน ผื่นแดง ตุ่มบริเวณผิวหนัง

เมื่อมีอาการภูมิแพ้ ทำอย่างไรดี?

เมื่อรู้ว่ามีภาวะภูมิแพ้ หรือ ว่าตัวเองแพ้อะไร เราอาจจะพยายามหลีกเลี่ยงได้ แต่ไรฝุ่น ซึ่งเป็นสารก่อภูมิแพ้ที่ค่อนข้างกำจัดยาก เลี่ยงยาก จึงอาจทำให้เกิดอาการแพ้ได้ง่าย เมื่อมีอาการภูมิแพ้ ที่ไม่รุนแรง เราอาจปรึกษาเภสัชกร ซื้อยาแก้แพ้ที่ปลอดภัย เพื่อบรรเทาอาการแพ้เบื้องต้นได้

การกำจัดไรฝุ่น

หลายคนอาจมีวิธีการทำความสะอาดที่นอนเช่น นำไปตากแดด หรือดูดด้วยเครื่องดูดฝุ่น ซึ่งวิธีเหล่านั้นอาจไม่ได้ผล การนำที่นอนมาตากแดด อาจทำให้ตัวไรฝุ่นหนีลงไปลึกกว่าเดิม หรือการดูดฝุ่นด้วยเครื่องดูดฝุ่นธรรมดาก็อาจทำให้ไรฝุ่นขึ้นมาใกล้ตัวเรามากขึ้นแต่ไม่ได้ถูกกำจัดออกไปอย่างหมดจดวิธีการทำความสะอาดที่นอน ฆ่าเชื้อโรค และกำจัดไรฝุ่นอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อลดปัญหาภูมิแพ้ สามารถทำได้โดยทีมผู้เชี่ยวชาญจาก ดี ไฮจีนิค (De Hygienique)

อุปกรณ์ฆ่าเชื้อโรคบนที่นอนของดี ไฮจีนิค Mattress Sanitizing system ถูกออกแบบและจดสิทธิบัตรในระดับสากลในประเทศเยอรมนี ให้มีความสามารถในการกำจัดตัวไรฝุ่นได้ ด้วยวิธีการเฉพาะ

ขั้นตอนที่ 1 ระบบจะสร้างการสั่นสะเทือนความถี่สูงให้กับที่นอนและคลายสิ่งสกปรกภายในที่นอน

ขั้นตอนที่ 2 การกำจัดสิ่งสกปรกและสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กด้วยระบบสุญญากาศระดับอุตสาหกรรมซึ่งพัฒนาขึ้นมาเป็นพิเศษและปรับสำหรับที่นอนโดยเฉพาะ

ขั้นตอนที่ 3 การป้องกันระยะยาวด้วยการพ่นสเปรย์โพเตม่าที่ได้รับสิทธิบัตรระดับสากล จะถูกนำไปใช้กับพื้นผิวเพื่อปกป้องที่นอนจากสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กและการแพร่กระจายของตัวไรฝุ่น